انسان واقعی_مجازی آیا واقعیت اجتماعی دارد؟و چه خصوصیاتی میتواند داشته باشد؟

ابتدا باید عرض کنم که در قرن بیستویکم و با مطرح کردن شبکه به عنوان بدیلی برای جامعه آرام،آرام به سمتی پیش میرویم که عقل سلیم یا خرد عامیانه را متقاعد سازد که میتوان همان ویژگیهای انسان واقعی اجتماعی را داشت اما در شکل نوین و فناورانه کاربر_شبکه رخ میدهد.گذار از انسان واقعی اجتماعی به موجودیت سوژهای مجازی که اساساً بدون نیاز به عاملان انسانی میتواند به واسطهی سیستمهای کدگذاری اطلاعاتی بازشناسی شود.

همهی ما انسانها در زندگی خود با کسانی سروکار داریم که حتی آنها را ندیدهایم و به واسطهی فضای محازی احساس قرابت و همعقیدگی میکنیم،ارتباط برقرار میکنیم،به گفتوگو و تعامل مینشینیم و...اما چه ویژگیهایی میتوانیم قائل باشیم که در این فضا همچین حالتی میتواند رخ بدهد؟

برای روشن شدن این سوال باید بحث را به سه موضوع تقسیم کرد وچنین گفت؛

1_جامعه برای ما متشکل از افراد،پدیدهها،ساختارها،روابط و هر آن چیزی است که برای قرار گرفتن در آن هیچ دخالتی نداریم؛زیرا درون آن متولد میشویم و این تولد بسته به عوامل اجتماعی،اقتصادی،سیاسی،فرهنگی خانواده و جامعهای که در آن به دنیا میآییم دگرگون مییابند.به بیان دیگر صحبت از جامعه همواره با نوعی صحبت از جبر همراهی داشته که ناگذیر به پذیرش آن بودهایم و اینها برابر مفهوم شبکه در اساس مفهومی داوطلبانه و غیر جبری است.به این معنا که هیچ کس پیشاپیش محکوم به حضور در آن نیست،این نوع آزادی در انتخاب یکی از اصلیترین ویژگیهای جذاب و عامل فراگیری شبکه و به نوعی کاتالیزوری محسوب میشود که انسان واقعی مجازی نمود بیابد.

2_حضور در شبکهها از منظر انسان اقتصادی امری تماما اقتصادی است بدین معنی که حضور در آن و انجام فعالیتهای مجازی در مقام مقایسه با حضور در جامعه و انجام فعالیتهای واقعی انضمامی هزینهای در بر ندارد و به قول معروف میصرفد.این صرفهی اقتصادی یا امنیتی یا هر چیزی که نام بگیرد در پوشش این اسطوره شکل میگیرد که نظارت بر شبکه امری تقریبا غیر ممکن است و انسان واقعی مجازی آزادی عمل بیشتری برای خود قائل میگردد.

3_کاربر مجازی که توانایی برقراری ارتباطهای بی شماری با سایر کاربران دارد به عنوان مصداق عاملیت جهانی شده نمود یافته است.رفته،رفته با تکامل بیشتر فناوریهای ارتباطی و شخصاً توسعهی شبکه و متعلقات آن همانند شبکههای اجتماعی کاربران مجازی تبدیل به کسانی شدند که به مانند انسانهای واقعی_اجتماعی توانایی تاثیر گذاری بر پدیدهها را یافتند.شبکه و به تبع آن کاربران مجازی شبکه تا جایی پیش رفتند که تقریبا برای تمامی اعمال و کنشهای خود واژگان،مفاهیم و صورتبندیهای مشابه با جامعهی واقعاً موجود آفریدند.

با توجه به مطالب بالا میتوان گفت در فضای سایبر افراد میتوانند خود را با هویتهای جعلی معرفی کنند و این از آنجا ناشی میشود که فضای سایبر میل به بیهویت شدن یا چندهویتی شدن افراد و همچنین مقاومت آنها در برابر خود سانسوری را تقویت میکند.این میل از آن ناشی میشود که فضای سایبر به موازات زندگی واقعی ما یک زندگی آواتاری خلق کرده است و این امکان را به وجود آورده است که انسانها زندگی دوگانه و هویتهای متعدد داشته باشند.

یکی دیگر از ویژگیهای انسان واقعی مجازی این است که انسان را قادر میسازد تا امیال سرکوب شدهی ناخودآگاه خود را که در فضای حقیقی قابل تحقق نیست در فضای سایبر تحقق ببخشد.انسان واقعی مجازی در زندگی آواتاری خود میتواند شهوتگرایی جدید را تجربه کند و خود را به جای مقامات سیاسی کشور قرار دهد و حرفهای دل خود را بدون سانسور از زبان کسی دیگر بیان کند و بجای روایت رسمی یک ضد روایت تولید کند.

منابع

1_کریمزاده،عبدالله_هویت مجازی و زندگی آواتاری در فضای سایبر

2_قنبری،محمدالیاس_زندگی واقعی در دنیای مجازی

باتشکر یزدان شکری

دین به عنوان یک پدیده اجتماعی از منظر سه فضای فراگیر واقعی_مجازی...